۱۳۹۰ آبان ۱۰, سه‌شنبه

کنث رکسراث Kenneth Rexroth

کنث رکسراث Kenneth Rexroth از شاعران کلیدی و مطرح «رنسانس سان فرانسیسکو» است. شعرهایش روان و ساده اند و شخصیت پردازی محکمی دارند. از بین شعرهایش دو تا را ترجمه کردم و باز عجولانه! اولی را انتخاب کردم چون لحن «بی پرواا»ی کمتری دارد و دومی را چون تحت تاثیر «هایکو»ی ژاپنی است. امیدوارم زیاد اشتباه نکرده باشم.


Married Blues
آواز بلوز برای متأهلین
I didn’t want it, you wanted it. 
من نخواستم، تو خواستی.
Now you’ve got it you don’t like it. 
حالا که به دست آوردی دیگه دوستش نداری.
You can’t get out of it now.
دیگه نمیشه ازش در بری.

Pork and beans, diapers to wash, 
گوشت و لوبیا، کهنه های نشسته،
Too poor for the movies, too tired to love. 
برای سینما رفتن فقیر، برای عشق بازی خسته
There’s nothing we can do.
کاری نمی شه کرد.

Hot stenographers on the subway. 
منشی های خوشگل تو مترو.
The grocery boy’s got a big one. 
شاگرد بقال چیزش بزرگه.
We can’t do anything about it.
دیگر کاری از ما ساخته نیست.

You’re only young once. 
جوونی فقط یک باره.
You’ve got to go when your time comes. 
وقتش که رسید باید رفت.
That’s how it is. Nobody can change it.
دنیا اینجوریه. کسی نتونسته عوضش کنه.

Guys in big cars whistle. 
مردای ماشینای بزرگ سوت می زنن.
Freight trains moan in the night. 
قطارهای باری تو شب ناله می کنن.
We can’t get away with it.
نمی تونیم از دستشون خلاص شیم.

That’s the way life is. 
زندگی این جوریه.
Everybody’s in the same fix. 
برای همه یه جوره.
It will never be any different.
هیچ وقتم جور دیگه نمیشه.




As the full moon rises . . .
ماه تمام که طلوع کند ...
As the full moon rises
ماه تمام که طلوع کند
The swan sings 
قو آواز خواهد کرد
In sleep 
در خواب
On the lake of the mind.
بر دریاچه خیال.

۱۳۹۰ آبان ۴, چهارشنبه

بشارت

نزدیک خانه
ایستگاه تنهایی نشسته
که زندگی را دوست دارد
گاهی مهمانی
عابری
کسی
و تنهایی

خاکهای نروفته اش
یادگار گلهای کوچکیست
نشکفته ... پرپر شده
ته سیگارهایی
یادگار مهمانان ناخوانده
روی پیاده روی سیمانی
سایبانی
از یک درخت دور و پیر برگریز

ایستگاه کوچکی است و تنها
گذرگاه هیچ بودن
نوید پایان است برایش
اعلامی که تمام شود
تابلویی که باطل شود
و نیمکتی دارد
ارثیه برای ایستگاه شلوغتری
زندگی را دوست دارد اما
نه در پایان روز.

۱۳۹۰ آبان ۲, دوشنبه

Invictus ... شکست ناپذیر (ترجمه ای برای تشکر)


شعر خواندن را او یادم داد. نه که شعر نخوانده باشم از اول. خوانده بودم اما نه به چشم احساس. اما نه با آوای واژگانی که باید حس می شدند. نه با قلب.
شانس بود یا چیز دیگر، تقدیر این شد که شعر را با استاد شروع کنم. با خوانش او از شعر. واژگانی که نه تنها آوا که موسیقی، که قلب آدم را می لرزانند. این شد که عاشق آن اتاق پر از کتاب شدم. عاشق آن دستهای ورزیده که خوش می نوشت و با عشق می نوشت. که رها بود و بامداد شد. او که همیشه بوی تازه گی می داد و سراسر لطف بود.
این ترجمه هر چند لنگان لنگان، پس دادن وامی است که هنوز همه اش را مدیونم. خط خطی کودکانه ایست پیش استاد خط. دست و پازدنی است برای گفتن چیزی که زبانم نمی چرخد. معلق بازی است پیش قاضی. اما نوشته ایست که لحظه لحظه اش را به او فکر کرده ام.
این نوشته پیشکشی است به حمید خادمی، استادی که الفبا را دوباره برایم نوشت و راه خانه دوست را بلد بود.

***

 "Invictus" (Latin word for unconquered) is a short Victorian poem by the English poet William Ernest Henley (1849–1903).

شکست ناپذیر، یا مغلوب نشدنی (عنوان اصلی به زبان لاتین آورده شده، بسا که معنای دوم منطقی تر باشد)، نام شعر ویکتوریایی کوتاهی است از شاعر انگلیسی ویلیام ارنست هنلی (1849-1903). شاعری که درکودکی پایش را به سبب بیماری از دست داد اما اراده اش را برای زندگی هرگز ...
ظاهرا عنوان اصلی این قطعه به همراه قطعات دیگر، «مرگ و زندگی» بوده و آرتور کویلر کوچ، ویراستار «گزیده اشعار انگلیسی آکسفورد»، این عنوان را برای شعر برگزیده است. ترجمه مثل همه کارهای دیگرم عجولانه است و لابد پر از اشتباه. به بزرگی خودتان ببخشید و. یادآور شوید.

***
Invictus
شکست ناپذیر

Out of the night that covers me,
بیرون از شبی که مرا فرا گرفته،
Black as the pit from pole to pole,
به سیاهی حفره ای تا آنسوی زمین،
I thank whatever gods may be
 شکر گزارم هر آنچه را که خدایان کرده اند
For my unconquerable soul.
برای روح شکست ناپذیرم.

In the fell clutch of circumstance
حتی در میان دندانهای درنده تقدیر
I have not winced nor cried aloud.
نه دست و پا زدم نه گریستم.
Under the bludgeonings of chance
 زیر کوبش چوبدست بخت
My head is bloody, but unbowed.
سرم خونین است، اما کرنش نخواهم کرد.

Beyond this place of wrath and tears 
فراسوی این جایگاه خشم و اشک
Looms but the Horror of the shade,
جز وحشت سایه ها پدیدار نیست
And yet the menace of the years 
و هنوز تهدید سالهای دراز
Finds and shall find me unafraid.
مرا بی باک می یابد چونان که باید.

It matters not how strait the gate,
باکی نیست اگر گذرگاه باریک باشد،
How charged with punishments the scroll,
یا بار پادافره گناهان بر شانه هایم مکتوب باشد،
I am the master of my fate:
من ارباب سرنوشت خویشم:
I am the captain of my soul.
من ناخدای روح خویشم.



۱۳۹۰ مهر ۲۲, جمعه

نیایش ...

پنج شنبه هامان
شده شنبه هامان - شبهایش البته -
                جمعه های بی اجازه
  یکشنبه شده - روزهایش البته -
                            آنهم قسطی
                        باز بی اجازه
                          آلوده انتظار
   برای فرشتگانگی کودکی مان.

چشمهایم را که می بندم
                       سوار متروی خیال
         تا بارگاه بلند تاریکی می روم
                                   پیاده باید
                                    چون ...
                  نیای من نزدیک است.

صحبتی با نیا
                گویی تکرار درد دلهایی
                                       که دوتایی
                                - به گمان من -
                                           همیشه
                                      مثل قدیمها
                                 بعد از رفتنش،
                                   می دانی که!

اشکی
     به حال خودم شاید
                       روانکاوانه
                                 نیایش کنان
                                         که نیایم بود
                                      و من بی غسل
                                    «دو نیا» پرستم.


اشکها نخشکیده
                   هنوز
                        ایستاده
                           با دل سبک
                                   و دوباره
                            پیاده تا بارگاه ظلمت
                                      متروی خیال
                  تا صبح دوباره چشم باز کنم
                                   روز از نو ...

ایستگاه

چندی است
در این تقاطع پر ریل
روی نیمکت ایستگاه نشسته ام.

ایستگاه نزدیک خانه است
یا خانه نزدیک رودخانه
رودخانه با پروانه اش
که خیره از درون آب
مرا نگاه می کند،
یا من او را
از درون آب تیره.
تا سنگی نیندازم نمی دانم
زنده اوست که پرش بشکند.

در انتظارم، گویا
در انتظار پایانی
که آغوش بویناکش را
(برای آغازی شاید)
گشاده است.

سکوت پر هیاهوی امشب بی صداست
حتی صدا هم نمانده است
چلو کباب شناسنامه ام شده
با خورشت آغشته ته دیگ
و ماست و خیار.
و سلطان صاحبقران
به رقص لوطی های بی منش ماند
در تکان های قطار.

قطار ها ...
قطارهای عجول
توتم های بی بال
مردم بی سجل
در رفت و آمدند.
و من ...

انتظار می کشم
اتوبوسی را که گویی هرگز نمی آید.